beleid

Geen boetes meer!

Het heeft even geduurd maar…. dak- en thuisloze mensen die in Amsterdam buiten slapen, worden daarvoor sinds 13 juni 2025 niet meer beboet. Vrijdag de 13e blijkt een geluksdag te zijn.

In een brief aan de gemeenteraad schrijft burgemeester Femke Halsema er per direct mee te stoppen, omdat het ‘niet daadwerkelijk helpt’. Dat blijkt uit een vandaag openbaar geworden brief van burgemeester Halsema. Ze noemde het beboeten van slapende daklozen in 2021 al ‘beschamend’ en daarna was het beleid dat het alleen zou gebeuren, als het slapen voor overlast zorgde, maar tot verbazing van linkse partijen in de gemeenteraad werden er tussen 2021 en 2024 alsnog zo’n 1800 boetes uitgedeeld.

Handhavers en agenten zullen, ook bij overlast, geen boetes meer geven aan daklozen voor het op straat slapen. Dat was juridisch mogelijk omdat het in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) als overtreding was opgenomen, maar het wordt uit de APV gehaald. De APV is momenteel nog niet aangepast, maar Halsema belooft wel dat het beboeten van de buitenslapers vanaf vandaag is gestopt.

“De vraag of het wenselijk is of het daadwerkelijk helpt. Ik ben van mening dat dit niet het geval is”
Femke Halsema – burgemeester

Boetes geven problemen, geen oplossingen

“De bedoeling is dat door de boete gedragsverandering wordt gerealiseerd”, schrijft Halsema. “De vraag is echter of het beboeten van dak- en thuislozen, naast de vraag of het wenselijk is, voor overlastgevend buitenslapen daadwerkelijk helpt. Ik ben van mening dat dit niet het geval is.”

Het beboeten leidt er niet toe dat daklozen minder vaak buiten slapen, zegt Halsema. Ook brengt het hen verder in de financiële problemen, waardoor boetes onbetaald blijven en de gemeente oninbare kosten maakt voor het sturen van aanmaningen en het verhogen van de boete. ‘Het middel schiet daarmee zijn doel voorbij’, aldus de burgemeester. De gemeente was al terughoudend met beboeten van deze mensen, maar er kwamen nog altijd signalen dat er geregeld boetes werden opgelegd, zelfs als er geen overlast was.

De meerderheid van de in portieken slapende daklozen vertrekt daar vrijwillig als dat wordt gevraagd. Als er sprake is van hinder, kan de politie de persoon in kwestie doorsturen naar zorgverlening. De GGD kan zich ontfermen over hardnekkige zorgmijders die veel overlast veroorzaken. De grondslag voor het beboeten van buitenslapers wordt uit de gemeentelijke verordeningen gehaald. Hoe de gemeente nog wel kan optreden tegen toeristen die in hun auto slapen, wordt nog onderzocht.

Andere steden

Het onderwerp speelt ook in andere steden. De Utrechtse straatkrant St Maarten maakte 12 juni 2025 bekend boetes van dakloze buitenslapers te gaan betalen. De gemeente Leiden zei begin mei de rest van 2025 deze bekeuringen niet meer op te leggen. De Rotterdamse raad sprak half mei nog de onvrede uit dat tegen de belofte van de wethouder in, de boetes nog worden uitgedeeld.

Zomer Hitte Regeling

In de zomer werken de gemeente Amsterdam en de GGD Amsterdam met de ‘Zomer-Hitte-Regeling’. Wat is het? Aandacht voor de gezondheid van dakloze mensen tijdens periodes van extreme hitte en maatregelen om hen te beschermen tegen hoge temperaturen.

De Zomer-Hitte-Regeling gaat van start als het Amsterdams Hitteplan wordt afgekondigd, meestal bij een weersverwachting van 4 dagen boven de 27 graden.

Via de inloophuizen, veldwerkorganisaties en de street-life app worden mensen op straat op de hoogte gebracht over de hitte en de extra voorzieningen die beschikbaar komen. De inloophuizen van de Regenbooggroep zullen dagelijks open zijn van 12.00 tot 18.00, ook als deze normaal gesloten zijn. Verder worden er materialen uitgedeeld en aandacht besteed het vinden van water, schaduw, verkoelende kleding en koelte.

Lees in deze pdf flyer meer over gezondheidsproblemen en tips voor tijdens hete dagen.

Winter Koude Regeling

Hier staan alle recente gegevens betreft de WKR in Amsterdam. De openingstijden, waar je je kan melden, wat je kan verwachten en meer.

Hulp en opvang regelen als u dakloos bent – Gemeente Amsterdam

Citaat: ‘De winteropvang is een doorlopende nachtopvang voor dak- en thuislozen tijdens de wintermaanden. Omdat zij buiten moeten slapen en zelf geen onderdak kunnen regelen’.

Voor wie

Dit jaar is de winteropvang beschikbaar voor kwetsbare daklozen die binding hebben met Amsterdam. Ook kwetsbare, ongedocumenteerde mensen die in aanmerking komen voor LVV (Landelijke Vreemdelingen Voorziening) kunnen zich melden bij de winteropvang.
Jongvolwassenen (18-23 jaar) hebben altijd toegang tot de winteropvang. Los van afkomst of nationaliteit, kwetsbaarheid of binding met Amsterdam.

Waar u zich kunt melden

U kunt u zich melden op de Jan van Galenstraat 323, ingang B, van maandag t/m vrijdag tussen 14.00-16.00 uur.

Op de meldlocatie stelt een medewerker van de GGD u een aantal vragen om te bepalen of u gebruik mag maken van de winteropvang. De medewerker vertelt u bij welke opvanglocatie u terecht kunt. Er zijn meerdere opvanglocaties in de stad.

Dit kunt u verwachten – Winteropvang en Winterkouderegeling

U kunt tussen 16.30 en 22.00 uur bij de opvang naar binnen.
U krijgt een bed, douche, warme maaltijd en ontbijt.
Overdag moet u de opvang uiterlijk om 09.30 uur verlaten.

Gratis

De opvang is gratis.

Altijd meenemen – paspoort, ID-kaart of verblijfsvergunning

U moet altijd een identiteitsbewijs meenemen, als u dat heeft. Dat is altijd een ID-kaart (identiteitskaart), een paspoort of vreemdelingendocument. Bijvoorbeeld een verblijfsvergunning.
Heeft u geen identiteitsbewijs? Voor de Winteropvang kunt u zich melden bij de Jan van Galenstraat bijzondere doelgroepen, iedere werkdag van 14-16 uur. Zij kijken met u of u toegang kunt krijgen voor deze opvang. U kunt wel toegang krijgen voor de Winterkouderegeling als deze geldt.

Ook opvang voor hond

Er is ‘s nachts ook gratis opvang voor uw hond. Honden worden dan opgevangen in Dierenopvang Amsterdam (DOA) aan de Ookmeerweg. De dierenambulance vervoert uw hond gratis tussen de
Dierenopvang en uw nachtopvanglocatie.

Ethos telling

Voor het eerst in Nederland is een nieuwe methode toegepast om het aantal dak- en thuislozen te tellen. De Ethos-telling, een initiatief van Kansfonds en Hogeschool Utrecht. Het werd uitgevoerd in Noordoost Brabant en geeft volgens onderzoekers en ook volgens ons een betrouwbaarder beeld dan de cijfers van het CBS. Een scherp beeld van dakloosheid is hard nodig voor gemeenten om inwoners in de knel te kunnen helpen.

In de regio rond Den Bosch en Oss hebben 96 organisaties op één dag het aantal daklozen geïnventariseerd. Daarbij gaat het niet alleen om opvanginstellingen, maar ook om organisaties die dakloze mensen ‘in beeld’ hebben, zoals buurtteams, wijkagenten, maatschappelijk werk, jeugdhulpverlening, woningcorporaties en ziekenhuizen. De resultaten werden vorige week donderdag gepresenteerd. Er werden 1.500 daklozen geteld. Onder hen zijn liefst 346 minderjarigen (23 procent) – veelal kinderen die met één ouder (of twee ouders) thuisloos zijn. Ook werden 38 dakloze 65-plussers geïnventariseerd, de oudste is 86 jaar.

Het CBS telt alleen daklozen tussen de 18 en 65 jaar die een bijstandsuitkering ontvangen en voorkomen in het register van dakloze mensen. Andere groepen, zoals mensen zonder verblijfsvergunning, worden door het statistiekbureau buiten beschouwing gelaten.

De groep daklozen in de regio blijkt zeer divers te zijn. Onder de volwassenen komen 54 nationaliteiten voor en is bijna een derde vrouw. ‘De meerderheid leeft niet op straat of in de opvang voor dakloze mensen, maar bij vrienden, familie, in een auto, garage of stacaravan’, aldus de onderzoekers. De Ethos telling geeft ook meer inzicht in de leefsituaties van daklozen op lokaal niveau: hoeveel vrouwen verblijven uit noodzaak op een camping of hoeveel jongeren slapen bij wisselende bekenden op de bank?

De onderzoekers benadrukken dat met deze methode veel meer groepen die anders ‘onzichtbaar blijven in de cijfers’ worden meegeteld. Maar ze erkennen ook dat er altijd mensen zijn die niet in beeld komen, bijvoorbeeld omdat ze bewust onder de radar willen blijven.

Ze hebben de ambitie om de nieuwe daklozentelling in heel Nederland uit te voeren. Voor de tweede Ethos telling, die komend voorjaar zal plaatsvinden, hebben zich inmiddels 55 gemeenten in zes regio’s aangemeld. Waaronder ook Amsterdam.

Handhaving en dakloosheid

De handhavers van Amsterdam en niet alleen in Amsterdam hebben geen eenvoudige opdracht. Soms moeten zij handhaven in situaties, waarin ze zelf wellicht andere keuzes zouden willen maken.

Handhaven betekent immers de wet uitvoeren, mensen gelijk behandelen en tegelijkertijd rekening houden met hun specifieke situaties, zonder dat er willekeur ontstaat. Nou ja, het leest het al, niets eenvoudigs aan.

Zo was er recent een situatie in Amsterdam, waarbij reflectie achteraf de handhaver deed hem beseffen dat hij wellicht ook anders had kunnen reageren.

Wat heel mooi is, dat het inzicht resulteerde in positieve acties. Zoals het uitreiken van verschillende broodjes en fruit aan mensen in portieken zonder vaste verblijfplaats. Iets om trots op te zijn, daarom heeft Patric hem namens ons bedankt.

Hier zie je Karim Sijbesma de gulle geven samen met Patric bij de uitreiking van het bedankje.

Welke toeslag?

Hier vind je de tool van Geldfit.nl op welke toeslag je recht hebt.

Briefadres verplichting voor gemeenten

Per 1 januari 2022 is de Wet basisregistratie personen (BRP) aangepast en zijn gemeenten wettelijk verplicht om iemand in te schrijven op een briefadres. Naar aanleiding van de wetswijziging BRP publiceerde Divosa eind 2021 de handreiking ‘Briefadressen en het voorkomen van dakloosheid’ om gemeenten te ondersteunen bij de uitvoering. De oorspronkelijke tekst in de handreiking is op basis van de ervaringen uit 2022 op een aantal punten aangescherpt.

De punten waarop de oorspronkelijke tekst is aangescherpt:

verduidelijking dat woonadres de voorkeur heeft boven een briefadres;
explicitering van de inlichtingenplicht van inwoners;
als een aanvrager niet alle gewenste inlichtingen kan verstrekken, mag dit geen reden zijn om inschrijving te weigeren;
de oproep aan gemeenten om in noodsituaties zo nodig direct een tijdelijk briefadres te verstrekken, onder voorwaarde van een nader onderzoek;
de vastlegging in gemeentelijke beleidsregels van buitenwettelijk begunstigend beleid om dakloosheid te voorkomen;
gemeenten werken niet mee aan woonfraude en adresgerelateerde fraude;
betere duiding in welke gemeente een briefadres moet worden aangevraagd;
verplichte inschrijving van alle Nederlanders die langer dan vier maanden in Nederland verblijven;
het gebruik van de helpdesk van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) wanneer sprake is van complexe situaties;
verduidelijking dat het voorkomen van dakloosheid en (verdere) escalatie vraagt om samenwerking tussen verschillende gemeentelijke afdelingen en maatschappelijke partners.

De gehele handreiking van Divosa is hier te vinden: Divosa handreiking briefadressen

Collectieve belangenbehartiging bij dakloosheid

Jan de Vries deed onderzoek naar de collectieve belangenbehartiging op (dreigende) dakloosheid in Nederland. Jan zijn motivatie komt voornamelijk voort uit de ernstige mensenrechtenproblemen. Groeiende dakloosheid is daar eentje van.

Jan schrijft: ‘dat dit een ernstig mensenrechtenprobleem is, leken beleidsmakers, maar ook veel mensen in maatschappelijke organisaties zich niet te realiseren. Deels kan dat verklaard worden door het gebrek aan kennis en bewustzijn over mensenrechten. Deels ook, zeker bij beleidsmakers, door het idee dat ernstige mensenrechtenproblemen niet zouden kunnen voorkomen in een welvarend democratisch land als Nederland’.

Collectieve belangenbehartiging is volgens Jan een tweede issue. Nederland is een veilig, democratisch land, met een functionerende rechtstaat, daarbinnen kunnen organisaties veilig en vaak in gesprek met de overheid. Echter onduidelijk is wat deze toegang opleverde qua verandering. Er leek nauwelijks iets fundamenteels te veranderen in het gevoel van urgentie om de problematiek aan te pakken. De problematiek verergerde vooral.

Het is lastig voor organisaties om verandering teweeg te brengen op zo’n sociale problematiek. Halen zij wel alles uit de ruimte die ze hebben en hun potentieel om invloed uit te oefenen en verandering in gang te zetten. Wat kunnen de organisaties doen aan deze belemmeringen?

Het resultaat van zijn onderzoek is hier te lezen .

Corona

De Daklozenvakbond zorgt in deze tijd van Corona voor haar cliënten, vrijwilligers en medewerkers. Om elkaar te beschermen nemen wij maatregelen, om het directe contact te vermijden. Juist jullie onze cliënten behoren vaak tot een kwetsbare groep waar we nadrukkelijk rekening mee willen houden.

Onze afspraken proberen we zoveel mogelijk via de telefoon 06-23871850 of online te doen. Zo beperken we het risico voor iedereen.

Voor de post uitgifte van mensen met een briefadres hebben we een werkwijze ontwikkelt, waardoor we zo lang als mogelijk open blijven. We werken daarom als volgt:

Iedereen komt een voor een binnen.
We geven de post aan. Zo is het mogelijk fysiek contact te minimaliseren. We doen dit door de ruimte van de post-uitgifte dicht te maken door een tafel in de deuropening te zetten.
Bezoekers tekenen niet meer zelf voor ontvangst van de post. Wij maken een notitie in de handtekeningenlijst.
Na ontvangst verlaat je het pand.

Let op!
Zijn er mensen aanwezig die hoesten, niezen, keelpijn hebben dan verzoeken we hen vriendelijk om het pand te verlaten. Dat is ook in hun eigen belang. Ben je zelf verkouden moet je hoesten, niezen of heb je keelpijn kom dan niet langs maar bel. Dan brengen we je op de hoogte van je post en noteren we je bericht.

We doen dit zolang de landelijke maatregelen gelden.

We wensen iedereen een goede gezondheid toe!

Het team van de daklozenvakbond

Briefadres

Omdat we het van belang vinden dan cliënten onafhankelijke ondersteuning krijgen is Stichting Briefadres opgericht. Hier kun je terecht voor een BRP briefadres.

Als Daklozenvakbond werken we nauw samen met de Stichting briefadres, zodat dak- en thuislozen goed terecht komen.

Stichting briefadres is door Basisinformatie van de Gemeente Amsterdam bevoegd een briefadres te verstrekken aan specifieke thuis- en daklozen. BRP betekent Basis Registratie Personen.

Het verkrijgen van een BRP briefadres is verbonden aan regels. Je kunt ze hier lezen en wij kunnen het u ook vertellen als u langskomt op ons spreekuur.

Categorie Archief beleid