Onderdak, hoe komt u aan opvang?

Daklozenopvang en vrouwenopvang zijn wettelijke rechten. Dat is geregeld in de internationale Rechten van de mens, de Wet maatschappelijke ondersteuning en lokaal vastgelegd in een gemeentelijke verordening.

Een dakloze toegang weigeren tot de bed-bad-en-brood voorziening belemmert de menselijke waardigheid en kan schadelijk zijn. Klik hier voor informatie van de gemeente als u dakloos bent.

Tijdelijke opvang:

  • Kortdurende opvang via de gemeente: er zijn plaatsen voor tijdelijk onderdak: in de nachtopvang douchen, eten en overnachten. De nachtopvang is ‘s avonds en ‘s nachts open en overdag gesloten. Toegang tot deze kortdurende opvang bepaald de gemeente.
  • Stoelenproject: in de wintermaanden is er nachtopvang bij het Stoelenproject. Zij zijn open tussen 15 september en 30 april. Tweemaal per week worden op het Stoelenproject gratis toegangsbonnen uitgegeven: maandagochtend tussen 08.00 en 09.15 (voor de nachten maandag, dinsdag en woensdag). Donderdagochtend tussen 08.00 en 09.15 (voor de nachten donderdag, vrijdag, zaterdag en zondag). Telefonisch of per mail reserveren is niet mogelijk.
  • 24-uursopvang ongedocumenteerden. Inschrijven via het Vreemdelingenloket op maandag t/m donderdag tussen 10:00 en 12:00 uur. Adres: Houtmankade 334C.
  • Kortdurende opvang voor tussen de 18 en 23 jaar. Heb je geen verwijzer (hulpverlener), aanmelden bij Team Centrum van Permens op de Nieuwezijds Voorburgwal 38hs.
  • Meer informatie over opvangvoorzieningen voor dak- en thuislozen in Amsterdam staat in het blauwe boekje of via de app Streetlife.

Langdurige opvang met begeleiding (maatwerkvoorziening)

Voorwaarden maatschappelijke opvang vanaf 18 jaar (Zie voor verdere informatie de website van de gemeente Amsterdam) zijn:

  • Nederlandse nationaliteit of een geldige verblijfsstatus (let op dit kan gevolgen hebben voor verblijfsrecht.
  • Dakloos, geen vaste woon- of verblijfplaats.
  • Binding met Amsterdam of een van de andere regiogemeenten (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel of Uithoorn). Binding is de afgelopen jaren in Amsterdam wonen, hulpverlening krijgen of familie en vrienden in Amsterdam. De gemeente toetst dit.
  • Onvoldoende zelfredzaam om zelfstandig te wonen door een ernstige psychosociale beperking of een psychiatrische beperking (waaronder ook verslaving).
  • Geen andere mogelijkheden om iets aan dakloosheid te kunnen doen.

In schrijnende situaties wordt ook aan ‘niet rechthebbenden’ toegang verleend tot opvang. Grondslag hiervoor is de doorwerking van internationale mensenrechtenverdragen in het Nederlands recht.

Regiobinding in Amsterdam

Er worden drie aspecten betrokken bij de vaststelling of iemand binding heeft met de regio Amsterdam. Deze aspecten wegen even zwaar: (1) regiobinding volgens de Basisregistratie personen (BRP), (2) zorgkader en (3) sociaal netwerk. Afgewezen vanwege regiobinding? U kunt bezwaar maken.

  1. Regiobinding volgens de BRP: Om vast te kunnen stellen of een persoon regiobinding heeft wordt de BRP geraadpleegd. Indien de BRP geen uitkomst biedt aantonen dat je in de afgelopen drie jaar twee jaar in Amsterdam verbleef (bijvoorbeeld via brieven van officiële instanties/bankafschriften/justitieel verleden, contacten met hulpverleners).
  2. Zorgkader: Het gaat hier om afwegingen als: aantoonbaar bekend bij de hulpverlening of in behandeling bij een (GGZ) zorgaanbieder, en sprake van een duurzame relatie. Specifieke zorg nodig hebben die niet wordt aangeboden in de regio waar de aanvrager binding mee heeft en die wel in Amsterdam beschikbaar is.
  3. Sociaal netwerk in Amsterdam (familie, vrienden) met positieve invloed op een succesvol traject in Amsterdam. Ook een eventuele in Amsterdam doorgebrachte periode in het verleden wordt hier bij betrokken.
    De gemeente waar u zich meldt moet met de andere gemeente overleggen wat het plan gaat worden.

Zelfredzaamheidscriterium

In Amsterdam wordt alleen opvang als maatwerkvoorziening gegeven aan mensen die niet zelfredzaam zijn. Om dit vast stellen wordt de Zelfredzaamheid-Matrix gehanteerd. Onder zelfredzaamheid wordt verstaan: Het vermogen om zich te kunnen redden in de huidige situatie. Daarbij wordt gekeken naar de volgende levensgebieden: inkomen, dagbesteding, huisvesting, gezinsrelaties, geestelijke gezondheid, fysieke gezondheid, verslaving, activiteiten van het dagelijks leven, vaardigheden, sociaal netwerk, maatschappelijke participatie en justitie. Psychiatrische problemen en verslaving zijn hierbij zwaarwegende aspecten.

Het invullen van de zelfredzaamheidsmatrix is volgens de rechtspraak te summier om als een Wmo-onderzoek (artikel 2.3.2 lid 4 Wmo 2015) te worden aangemerkt. De Amsterdamse bestuursrechter oordeelde 14 juli 2017 in rechtsoverweging 4.3 dat de gemeente ook inzicht moet geven in de weging van de zwaarte van problemen op de verschillende leefgebieden van de zelfredzaamheidsmatrix. Zie relevante rechtspraak hier. Relevante publicatie: De zelfredzame dakloze. Afgewezen omdat u zelfredzaam zou zijn? U kunt bezwaar maken.

Aanvraag opvang daklozen

Er zijn vier plaatsen voor een aanvraag voor opvang met begeleiding. Vraagt u altijd om een schriftelijke beslissing, want alleen met een schriftelijke beslissing kunt u zo nodig bezwaar maken. Via Trajectus kan een digitale aanvraag worden gedaan.

  1. WPI (leeftijd 23+) –> Jan van Galenstraat 323, ingang B op alle werkdagen van 9.00 tot 12.00 uur, behalve woensdag.
  2. GGD Vangnet en advies (leeftijd 23- en gezinnen) –> Nieuwe Achtergracht 100, 2e etage, 1018 WT Amsterdam. Telefoon 020-5555462 Mail vangnet@ggd.amsterdam.nl.
  3. In noodgevallen buiten kantooruren (17:00 uur) gaat u naar het politiebureau. Bijvoorbeeld als u met kinderen op straat staat of als u een ernstige ziekte heeft. Bij de politie kunt u om hulp van de GGD vragen. De politie belt dan voor u met de GGD.

Wordt uw vraag om opvang ten onrechte afgewezen? Start een bezwaarprocedure. U heeft 6 weken om in bezwaar te gaan. U kunt bij de rechter een spoedprocedure starten. U vraagt dan de rechter een voorlopige voorziening. Hulp nodig vraag bij Straatalliantie om advies.

Dakloos en zelfredzaam?

Dan kunt u tijdelijk terecht in een passantenpensions van HVO-Querido. Dit is een soort hotel waarvoor u huur moet betalen. U kunt bellen met de reserveerlijn 0800 – 0415 om uzelf op de wachtlijst te laten plaatsen. Vervolgens dient u wekelijks te bellen om uw plek op de wachtlijst te behouden.

De Regenbooggroep heeft diverse projecten die gericht zijn op tijdelijk onderdak. ‘Onder de pannen’,
‘Tijdelijk onder dak’ en ‘Parenthouse’. Voor maatschappelijk werk van de Regenbooggroep kan u zich hier aanmelden.

Klacht

Als u een klacht heeft over uw opvang, dan kunt u deze het beste eerst bespreken met de betrokken organisatie. U mag ook het klachtenteam van de gemeente aanspreken. Komt u er niet uit of of is uw klacht niet naar uw tevredenheid afgehandeld, ga dan naar de Ombudsman Metropool Amsterdam. In sommige gevallen kunt u ook de geschillencommissie Zorg inschakelen.

Een klacht over de volgende hulpverleningsinstanties kunt u ook indienen bij de klachtencommissie POA: Blijf Groep, Stichting HVO-Querido, Leger des Heils, Stichting Oudezijds 100, Stichting De Regenboog Groep en Stichting Volksbond Amsterdam.