Volgens nieuwe cijfers leven er zo’n 540 duizend mensen onder de armoedegrens in Nederland. De nieuwe rekenmethode van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) en het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) heeft dit berekend. Zouden er van de eerder genoemde 800.000 mensen levend in armoede nu ruim een kwart beter af zijn?
Eerder waren er verschillende methodes en kwam men rond de 800.000 uit. Het verschil is door meer afwegingen te verklaren:
- Daklozen tellen niet mee in de cijfers, naar schatting 40.000 mensen.
- Mensen met een eigen vermogen, naast een laag inkomen, worden niet langer tot de armen gerekend.
- Er wordt gerekend met normbedragen, waardoor er minima zijn, die bijvoorbeeld door hogere woonkosten in de realiteit toch onder de gestelde grens vallen.
- Ook worden bijvoorbeeld extra zorgkosten, schulden en kinderopvangkosten niet meegerekend, vanwege het ontbreken van bruikbare data.
- De methode gaat uit van de aanname, dat mensen daadwerkelijk alle toeslagen aanvragen waar ze recht op hebben. We weten dat dat niet het geval is.
- Het afgelopen jaar droeg ook de energiekostencompensatie van de overheid bij aan de daling.
Kortom er is veel op de cijfers aan te merken.
Voorheen telde alleen het inkomen. Nu wordt meegerekend wat een huishouden volgens nieuwe normen zou uitgeven aan wonen en energie en of iemand spaargeld of beleggingen heeft. Je bent dan arm als er te weinig geld overblijft voor de boodschappen en andere basisbehoeften, na het betalen van de vaste lasten. Hiervoor heeft het Nibud berekeningen gemaakt voor 35 verschillende gezinssamenstellingen en situaties: alleenstaanden, stellen, twee ouders met jonge of oude kinderen en eenoudergezinnen, met verschillende kostenplaatjes.
Lichtpuntje
Het enige lichtpuntje is dat de definities gelijk zijn gezet en er met dezelfde uitgangspunten, nu niet meer over appels en peren wordt gesproken. Zo zijn de laatste 5 jaar herberekend en kan er beter vergeleken worden. In dat beeld neemt de armoede af. Met de tijdelijke energiekostencompensatie is een flink deel van het verschil te verklaren. Wij denken dat een Ethos telling gericht op armoede, die de werkelijkheid meet, een beter beeld zal geven.
1,7 miljoen
Het cijfer op zichzelf blijft een schokkend aantal. Net zoveel mensen als inwoners van een grotere stad en 3,1% van de bevolking. 40% werkt. Wetende dat 1,2 miljoen mensen, volgens de nieuwe rekenmethode, net boven de armoedegrens zitten en weinig financiële buffers hebben. Het aandeel neemt toe naar 1/3 van mensen, die al drie jaar of langer onder de armoedegrens leven: zo’n 175 duizend personen. Dit wordt in de nieuwe methode expliciet gemeten. Het is voor mensen problematischer als zij langer dan een jaar onder de armoedegrens leven, omdat de buffers afnemen, naast financieel ook sociaal.