Maandelijks archief 10 juni 2023

doorDDV

Economisch dakloos, het kan iedereen overkomen, ‘Ik haatte mijn leven toen’

Het aantal personen met gewoon een baan en een inkomen die geen dak boven hun hoofd hebben, groeit in meerdere steden explosief. ‘De woningnood is nijpend, de prijzen stijgen, ik vrees dat het alleen maar erger wordt.’

Peter de Graaf en Iva Venneman schreven over gewone succesvolle mensen die dakloos raken op 8 juni 2023, in de Volkskrant. Hier een citaat en de link naar het hele artikel.

Wel een baan en een inkomen, maar geen thuis en een dak boven je hoofd. ‘economisch daklozen’, een snel groeiende groep. Ze kampen niet met hevige verslavingen of psychiatrische problemen, maar zijn hun huis kwijtgeraakt door scheiding of oplopende schulden.

De groep zogenoemde ‘bankslapers’ met een postadres – nodig voor werk, belastingaangifte en uitkering. Als zij geen beroep meer kunnen doen op een bed bij familie en vrienden, dreigen zij in de daklozenopvang te belanden. Alleen al in Amsterdam leven er naar schatting drieduizend werkenden zonder huis, blijkt uit onderzoek van de gemeente. In het najaar sloegen de wethouders van Amsterdam en Utrecht alarm over het groeiend aantal daklozen, onder wie ook degenen die om economische redenen geen dak boven hun hoofd hebben.

Nationaal actieplan

De daklozenproblematiek staat ook landelijk in de schijnwerpers: het kabinet lanceerde in december het Nationaal Actieplan Dakloosheid. Daarvoor wordt 65 miljoen euro per jaar uitgetrokken, boven op de reguliere 385 miljoen die gemeenten ontvangen voor maatschappelijke opvang. Het doel is ambitieus: ‘In 2030 heeft iedereen een thuis.’

Werkende daklozen

Jonge, werkende daklozen ‘die nooit goed voor zichzelf hebben leren zorgen. De daklozenopvang, die al vol zit met daklozen die de stempel ‘Niet zelfredzaam’ hebben gekregen. Dat zijn daklozen die onder de openbare geestelijke gezondheidszorg vallen, meestal vanwege verslaving of ernstige geestelijke problematiek. Economisch daklozen kunnen in Amsterdam terecht bij De Regenboog Groep, een organisatie voor dak- en thuislozen, die sinds vier jaar zelfs een speciaal team voor economisch daklozen heeft.

Bankslapers

De meesten van hen hebben eerst al weken bij vrienden, familie of bekenden op de bank geslapen voor ze zich bij hen melden. ‘Het is mooi dat iemand daar gebruik van kan maken en dat mensen solidair zijn met elkaar, maar ook dat houdt een keer op.’

Het probleem van economisch daklozen is hoofdzakelijk een woonprobleem. Er zijn geen betaalbare huizen te vinden en vaak kan iemand vanwege werk of ouderschapsregelingen niet zomaar naar een andere gemeente verhuizen.

Meer problemen

Wanneer iemand geen huis heeft, gaat het vaak snel bergafwaarts op andere vlakken. ‘Meestal hebben die mensen aanvankelijk nog niet zo veel problemen, los van hun woonvraag’. De stress die het slapen bij vrienden op de bank met zich meebrengt, veroorzaakt vanzelf meer problemen. Iemand ontwikkelt vaak schulden, mentale problemen of een verslaving. Vanwege alle stress lukte het op een moment niet meer om zich te focussen op werk.

Woonruimte

Al deze mensen zitten klem. Het is vechten om de sociale huurwoningen in Amsterdam. Vorig jaar kwamen er 7.000 van de circa 185 duizend sociale huurwoningen vrij, maar die worden vrijwel allemaal toegewezen aan ‘voorrangsgroepen’ als ouderen, jongeren en statushouders. Er kwamen slechts 23 sociale huurwoningen in de stad vrij voor overige woningzoekenden. Middeldure huur of kopen in de stad is voor eenverdieners vaak geen optie. ‘Daarom zitten mensen soms uit pure wanhoop in illegaal ondergehuurde kamertjes, wat opnieuw onzekerheid met zich meebrengt’.

Er is een aantal regelingen opgetuigd om economisch daklozen eventjes vooruit te helpen. Zo kunnen woningzoekenden in Amsterdam via de regeling ‘bijzonder bewoond’ een jaar in een leegstaand kantoor- of schoolgebouw wonen.

Via het project Onder de Pannen, dat ook in andere steden loopt, huurt een economisch dakloze een jaar lang een kamer bij iemand met een eigen woning of een sociale huurwoning. De hoofdhuurder behoudt tijdens dat jaar zijn recht op huurtoeslag, waardoor het voor beide partijen wat oplevert.

De gemeente Amsterdam kondigde daarnaast deze week een nieuwe ingreep aan: economisch daklozen kunnen vanaf 2024 ook voorrang krijgen op een sociale huurwoning in de hoofdstad. Dat moet per jaar dertig woningzoekende werkenden aan een woning helpen.

De meesten zullen ver buiten de Randstad moeten zoeken om permanente woonruimte te vinden. Maar ook daar liggen de huizen niet voor het oprapen. Sommige gemeenten weigeren bovendien woningzoekers die staan ingeschreven op het adres van de Amsterdamse daklozenopvang. ‘Dat mag niet, maar het gebeurt in de praktijk wel.’

Het lijkt dweilen met de kraan open. De woningnood is nijpend, de prijzen stijgen, ik vrees dat het alleen maar erger wordt. Als je eenmaal om wat voor reden je huis kwijt raakt en geen achtervang van je sociale netwerk hebt, dan kom je dus gewoon op straat te staan en ben je dus echt dakloos.’

doorDDV

Alle dakloze mensen tellen mee

De correspondent verslaggever Tim ‘S Jongers heeft een ontzettend mooi artikel geschreven, over wie wel of niet als dakloze mens wordt meegeteld, hier te lezen.

doorDDV

Noodopvang voor gezinnen die dakloos zijn geraakt

Dennis Lahey, projectleider van de Straatalliantie heeft ingesproken bij de vergadering over de noodopvang voor gezinnen die dakloos zijn geraakt. Hier werden nog wat vragen over gesteld. Wethouder Groot Wassink gaf (kortgezegd) aan dat het een lastig probleem is en dat hij zich afvraagt wie dat moet oplossen (of dat nog de gemeente is of het Rijk). Voor 21 juni staat de brief geagendeerd en zal het ook verder besproken worden in de Gemeenteraad. Gesprek is terug te luisteren.